An Baao sarong primera klaseng banwaan sa probinsya kan Camarines Sur, Filipinas. Susog sa sensus kan 2020, igwang 61,493 katawo na nag-eerok digdi.

Baao
Kinamumugtakan kan Baao
Kinamumugtakan kan Baao
Map
Tagboan: 13°27′12″N 123°21′55″E Tagboan: 13°27′12″N 123°21′55″E
NasyonFilipinas
Barangay30
Pamamahala
 • Electorado36,241 votantes (9 Mayo 2022)
Hiwas
 • Kabuuhan106.63 km2 (41.17 sq mi)
Elebasyon
57 m (187 ft)
Populasyon
(Mayo 1, 2020)[1]
 • kabuuhan61,493
 • Densidad580/km2 (1,500/sq mi)
 • Saro
13,200
Economia
 • Klaseikatolo na klaseng banwaan
 • Ingresos₱190,371,142.64 (2020)
 • Activos₱600,126,099.57 (2020)
 • Pasivos₱104,297,866.10 (2020)
 • Gastos₱161,069,551.13 (2020)
Kodigo nin postal
4432
PSGC
051701000
Kodigo telefonico54
TataramonRinconada Bikol
Bikol Sentral
tataramon na Tagalog
Munisipyo kan Baao
Munisipal Hall kan Baao
Centro kan Baao
Monumento kan Baao

An munisipyo kan Baao pigtatampok sa Ikalimang Kongresyonal na Distrito kan probinsya nin Camarines Sur. An banwaan inaapod sa norte kan mga munisipalidad kan Pili asin Ocampo, sa sidlakan kan syudad kan Iriga, sa kanwang kan Bula, asin sa sur kan munisipalidad kan Nabua. An Baao nahihiling sa distansya na 15 kilometro (9.3 mi) hale sa Pili asin 465 kilometro (289 mi) hale sa Manila.

An Baao iyo an kinamundagan kan pinakaenot na Pilipinong Obispo kan Simbahan Katoliko: si Obispo Jorge Barlin. Ini man an namundagan kan sarong bantogan na poeta si Luis Dato.

Mga barangay

baguhon

Nababanga an Baao sa 30 barangay.

  • Agdangan Pob. (San Cayetano)
  • Antipolo
  • Bagumbayan
  • Cristo Rey
  • Del Pilar
  • Del Rosario (Pob.)
  • Iyagan
  • La Medalla
  • La Purisima (Caranday)
  • Lourdes
  • Nababarera
  • Sagrada
  • Salvacion
  • San Antonio (Buluang)
  • San Francisco (Pob.)
  • San Isidro (Oras)
  • San Jose (Pob.)
  • San Juan
  • San Nicolas (Pob.)
  • San Rafael (Ikpan)
  • Pugay (San Rafael/San Jose)
  • San Ramon (Pob.)
  • San Roque (Pob.)
  • San Vicente
  • Santa Cruz (Pob.)
  • Santa Eulalia
  • Santa Isabel
  • Santa Teresa (Vega)
  • Santa Teresita (Tara-tara)
  • Tapol

Demograpiko

baguhon
Sensus nin Populasyon kan
Baao
TaonTawo±% p.a.
1903 7,871—    
1918 8,727+0.69%
1939 11,950+1.51%
1948 16,485+3.64%
1960 22,724+2.71%
1970 28,285+2.21%
1975 30,219+1.34%
1980 33,896+2.32%
1990 39,040+1.42%
1995 41,366+1.09%
2000 46,693+2.63%
2007 52,466+1.62%
2010 54,971+1.71%
2015 58,849+1.31%
2020 61,493+0.87%
Toltolan: Philippine Statistics Authority[2][3][4][5]

Sa sensus kan taon 2020, an populasyon kan Baao, Camarines Sur, nagin 61,493 mga tawo, kun sain an padagus kada kilometro kwadrado sakop 580 na mga residente o 1,500 an padagus kada milya kwadrado.

Sa sitwasyon kan taon 2020, 50,419 o 82% kan mga tawo nagpapuyo sa urbanong lugar samantalang an nabilin na 11,074 o 18% na mga tawo nagpapuyo sa rural na mga lugar.

Tataramon

baguhon

An Rinconada Bikol an prinsipal na tataramon kan populasyon. An mga Baaoeños nagsusurat nin sarong variante kan Baao, sarong tataramon sa lowland na dialekto (sinaranəw) kan Rinconada Bikol na iba sa tataramon sa Iriga.

An Tagalog asin Inglis nagtutugma man sa pormal na mga okasyon. An kinab-anan nagagamit sa mga eskwelahan saka sa mga transaksyon sa negosyo.

Relihiyon

baguhon

Bilang sarong sa mga nagin historikal na banwaan kan Katolisismo sa Rehiyon nin Bikol, an Baao may kadaklan na mga sumusunod kan Romano-Katoliko. An Iglesia ni Cristo sa kabilugan iyo an pangalawang pinakadakulang grupo. An Islam nagsisirib na sa banwaan asin pig-aapod sinda nin mga Muslim na mga komersiyante/immigrante hale sa Mindanao. Igwa man nin iba-ibang sektang Panprotestante na naintindehan.

Transportasyon

baguhon

Maaabot sana sa paagi kan transportasyon sa daga, ini harani sa Maharlika Highway asin Philippine National Railways. Sarong commuter rail services an nagpapaluwas an PNR haloy sa termino kaini sa syudad nin Naga asin nagtitiripon sa Istasyon kan Baao pakatapos pasiring Ligao sa Albay saka balik na naman pasiring sa norte pasiring Naga. Pero an serbisyo nin tren pakatapos sa Manila ngunyan iyo temporaryong napundo huli sa sobrang karaotan kaini dara kan Bagyong Reming kan 2006. Pero sa ngonyan ini maaabot kan mga kompanya nin bus na nagluluwas nin urualdaw na biyahe. Hali sa syudad nin Naga, an pinakamadaling paagi para makaabot sa Baao iyo an pag-agi sa bus na pasiring Iriga hali sa Central Bus Terminal kan Naga saka mababa na nin Baao.

Kultura

baguhon

Piyesta asin mga Prusisyon

baguhon

An piyesta kan banwaan (Piyesta ni San Bartolome) o "Pintakasi" kan Baao pigdiriwang kan Agosto 23-25. An pigbubulawan lang sa Baao iyo an Barlin Festival; ini pigdiriwang para sa pagkamundag kan enot na Obispo kan Pilipinas, si Jorge I. Barlin. Ini pigdiriwang taon-taon sa bulan nin Abril.

Kataytayan nin mga ladawan

baguhon

Toltolan

baguhon
  1. "2020 Census of Population and Housing (2020 CPH) Population Counts Declared Official by the President". Hulyo 7, 2021.  Check date values in: |date= (help)
  2. Sensus kan Populasyon (2015). "Rehiyon V (Rehiyon Bikol)". Kabuuhang Populasyon kan lambang Provincia, Syudad, Banwaan asin Barangay. PSA. Retrieved 20 Jun 2016. 
  3. Census of Population and Housing (2010). "Rehiyon V (Rehiyon Bikol)". Kabuuhan populasyon sa lambang Provincia, Syudad, Banwaan asin Barangay. NSO. Retrieved 29 Jun 2016. 
  4. Mga Sensus kan Populasyon (1903–2007). "Rehiyon V (Rehiyon Bikol)". Table 1. Population Enumerated in Various Censuses by Province/Highly Urbanized City: 1903 to 2007. NSO. 
  5. "Province of Camarines Sur". Municipality Population Data. LWUA Research Division. Retrieved 17 December 2016. 

Mga panluwas na takod

baguhon