Bukasan an pangenot na hùyagan
Para sa syudad sa Filipinas, hilingon an Syudad nin Baguio.
An Bagyong Fengshen (Frank) na nagtao distruso sa nasyon na Filipinas kan taong 2008.

An bagyo[1] (gikan sa Sanskrito: वायु [vāyu]) sarong sistema nin klima na igwa nin sirkulasyon, nagdadalagan sa paagi kan init na ipinaluwas pag suminakat an mayumong duros. 

Sa Filipinas, an pagbantay sa mga bagyo nakatuka sa Ahensya nin Atmosperiko, Heopisikal asin Astronomiko kan Filipinas o PAGASA.

Naaapekto nin 20 beses lambang taon an bagyo sa Filipinas. Igwang apat na tipo nin bagyo depende sa rikas kan duros kaiyan. An PAGASA iyo an nagtataong pangaran kan bagyo sa Filipinas asin mauutro an pangaran lambang 4 na taon. An World Meteorological Organization (Pankinaban na Organisasyong Meteyorolohikal) an nagpapangaran sa internasyunal na pangaran kan sarong bagyo.

Sa Filipinas, an pagbabantay kan mga bagyo ay nakatalaga sa Pangasiwaan ng Palingkurang Atmosperiko, Heopisikal at Astronomiko nghttps://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Tropical_cyclone&action=edit Pilipinas o PAGASA.

Kun baga igwang mga nakatakda nang mga internasyonal na pangaran an mga bagyong mamumukna sa Sulnupang Pasipiko, igwa man sadiring nakatakdang pangaran nin mga bagyo an PAGASA. Igwa nin apat na listahan an PAGASA na nagriribay-ribayan kada taon, na minabalik sa enot na listahan makalihis an apat na taon. An lambang listahan, igwang duwampulo may limang pangaran na nauuyon sa makabagong Alpabetong Pilipino apwera sa Ñ, NG asin X, dangan igwa pang ekstra sampulong nakatagama kun bakasakaling magsobra sa 25 an mga bagyong naitala sa taong ini. Pag sobra na mapanraot an sarong bagyo, pighahali kaini an pangaran kadto sa listahang iyon asin niriribayan nin bago. Pigtatao lang kan PAGASA an pangaran kan bagyo kun ini nakalaog na sa Lugar na Responsibilidad kan Filipinas.

Paisi nin Bagyo sa FilipinasLiwaton

Kan enot, nababanga sa apat an mga Pampublikong Paisi nin signal kan Bagyo (Public Storm Warning Signal), puon Paisi Blg 1 sagkod 4. Alagad nin huli ta sa mga mapandistrusong bagyo na tumama sa Filipinas, arog kan bagyong Yolanda kadtong 2013, naaramang dae sakto an sistemang pinaiiral sa mga panahong kadto.[2] Kaya kan taong 2015, pigdagdag an bagong lebel nin paisi, an Paisi Blg 5. Piggibo an pagbabagong nin nin huli ta sa pig-aasahang mas makusog pa an maarabot na bagyo bunsod kan pankinabangang pag-iinit (global warming) asin kan pagbabago sa klima (climate change).

PSWS Duros(KPH) Estado kan Dagat Distruso sa istraktura Distruso sa tanuman
#1 30 - 60 kph
Pig-aasahan sa laog kan 36 oras nin enot na paglathala
Langkaw nin alon: 1.25 - 4.0 metro
  • Kadiit lang an distruso sa mga istrakturang maluya an pagkakagibo
  • Kadiit na mga poon nin batag an nagtagilid
  • Naputol an mga sanga kan mga sararadit na puno
  • Pwedeng madistruso an mga palay lalo na pag ini nasa yugto na kan pamumurak
#2 61 - 120 kph
Inaasahan sa loob ng 24 oras mula sa unang paglathala
Langkaw nin alon: 4.1 - 14.0 m

Posible ang daluyong sa baybayin
  • Igwang kadiit na distruso sa mga istrakturang maluya an pagkakagibo
  • Nabungkal an pirang mga suanoy o lumaong yerong atop
  • Igwang distruso sa mga billboard ason karatulang igwang maluluya an pagkakagibo
  • Kadaklan sa mga poon nin batag, magin an pirang mga poon nin mangga, ipil-ipil asin kaparehas na poon an natumba
  • Nagtagilid an pirang mga poon nin niyog
  • Igwang dakulang distruso sa mga paroy asin mais
  • Igwang distruso an mga palumpong
#3 121 - 170 kph
Pig-aasahan sa laog nin 18 oras puon sa enot na paglathala
Langkaw nin alon: > 14.0 metro

Posible an mga daluyong sa mga baybayon
  • Halawigan na distruso sa mga istrakturang maluluya an pagkakagibo
  • Igwang kadiit na distruso sa mga istrakturang may mas mapusog an pagkakagibo
  • Haros gabos nin poo nin batag an pwedeng matumba
  • Pirang mga darakulang poon arog kan akasya, manga, asbp an pwede matumba o mabakri
  • Pwedeng matumba an mga hybrid na poon nin niyog
  • Igwang grabeng distruso sa mga palumpong
#4 171 - 220kph
Pig-aasahan sa laog nin 12 oras puon sa enot na paglathala
Langkaw nin alon: > 14.0 m

Posible an daluyong na may langkaw na 2-3m sa mga baybayon
  • Grabeng distruso sa mga istrakturang gibo sa magaang mga materyales
  • Pirang mga istraktura na katamtaman an pagkakagibo an nabungkagan nin atop asin igwang mga nagsuko na pader sa pipira kaini, igwang grabeng distruso sa mga pintuan asin bintana
  • Pirang mga istraktura na pusog an pagkakagibo an pwedeng diit an distruso
  • Gabos na mga billboard/karatula an nawasak
  • Lubos na distruso sa tanuman nin batag
  • Kadaklan sa mga darakulang poon an nabagsak
  • Pwedeng magkaigwa nin grabeng distruso sa tanuman nin niyog
  • Grabeng distruso sa tanuman nin paroy asin mais
#5 > 220kph
Pig-aasahan sa laog nin 12 oras gikan sa enot na paglathala
Langkaw nin alon: > 14m

Posible an bahod na igwang langkaw na haros sa 3 metro sa mga baybayon
  • Halawigang distruso sa mga istrakturang maluluya an gibo dangan iyo man sa mga igwang katamtamang gibo
  • Pwedeng magkaigwa nin matinding distruso an mga istrakturang igwang mapusog na gibo
  • Grabeng distruso sa imprastraktura nin kuryente asin komunikasyon
  • Grabe na distruso sa tanuman nin batag
  • Kadaklan sa mga halalangkaw na poon an natumba
  • Pagkaputol asin pagkatumba kan mga poon nin niyog
  • Pirang puno asin tinanom lang an nakatindog na sana

ToltolanLiwaton