Bukasan an pangenot na hùyagan

Mga Kaliwatan

5 na mga bayta pinagtangkas ,  9 years ago
s
robot minamodifikar: sk:Kokosovník; cambios triviales
[[ladawanLadawan:1859-Martinique.web.jpg|right|thumb|280px|An tinanom na niyog]]
 
 
 
 
An '''niyog''' (Cocos nucifera) tinanom na kaapil sa pamilyang Arecaceae (palmera). Ini sana an inaako na species sa genus na Cocos <ref>WCSP, World Checklist of Selected Plant Families [http://apps.kew.org/wcsp/qsearch.do?plantName=Cocos&page=quickSearch ''Cocos'']</ref> asin nadakula ining palmera, asin kun lanyog na, naabot 30 metros an langkaw, na an mga pala'pa' niya naabot 4-6 metro an laba, an mismong matarigwis na dahon niya naabot 60-90 sentimetro an laba. Kun aragirang na an mga dahon saka pala'pa', ini natigpo sanang malinig sa saiyang kahawakan. An niyog na arapodan pwede manongod sa banhi, o sa bunga.
 
[[ladawanLadawan:Coconut.png|thumb|left|sarong tibuho na niyog]]
 
Nakua daa an ngaran kan niyog sa mga eksplorador na Portuges, mga maglalayag ni [[Vasco da Gama]] sa Indya, na iyo an enot na nagdara kaini sa [[Europa]]. An kayumanggihon asin mabuhok na hitsura kan tibuho nagparomdom sainda kaidtong sarong "isaw" o asuwang na inapod Coco. <ref>[http://books.google.com/books?id=RxGv6tMX2QcC&pg=PT481&dq=coco+fantasma+portugueses&lr=&as_brr=3 pg481]</ref>
Dati inapod ining ''nux indica'' ni [[Marco Polo]] kan 1280 kan siya yaon sa [[Sumatra]], na sinapi man na termino sa mga Arabo na nag'apod man kaini جوز هندي jawz hindī, o niyog Indyano. Kan ini uminabot sa Inglatierra, nawalat an pangaran na coco, asin isinumpay an 'nut'.
 
== Ginikanan ==
* Mga rekord nin fossil sa [[New Zealand]] nagpapahiling na igwang nagtubo igdi kadto pang 15 milyon na taon nakaagi, nin saradit na tinanom nakaagid nanggad sa niyog.
 
* Mga gurangan nang fossil kan niyog nakotkot sa [[Karnataka]], [[Rajasthan]] Thennai sa [[Kerala]] sa pampang kan Salog Palar, Then-pennai, Thamirabharani, Cauvery asin sa mga gilid bukid kan Kerala, [[Konaseema]]-[[Andhra Pradesh]], [[Maharashtra]] ([[India]])
* An pinakagurang nakotkot sa [[Khulna]], [[Bangladesh]].
* Nasambit man an niyog sa rekord kan [[Mahawamsa]] kan [[Sri Lanka]], mga ika2-enot na siglo B.K. An rekord man kan [[Culawamsa]] nagtotomoy na si Hadeng Aggabodhi I ([[575]]–[[608]]) nagkaag hardin nin tolong [[yojana]] an laba, na posible iyo an pinakaenot na pawa nin niyog.
* [http://www.bioversityinternational.org/Plants_and_Animals/Coconut/index.asp Coconut]
* [http://www.hear.org/species/cocos_nucifera/ ''Cocos&nbsp;nucifera'' information] from the [http://www.hear.org/ Hawaiian Ecosystems at Risk project (HEAR)]
* [http://www.bioversityinternational.org/Publications/pubfile.asp?ID_PUB=392 Descriptors for Coconut (Cocos nucifera L.)]
* [http://www.coconutresearchcenter.org/ Coconut Research Center]
 
 
== Toltolan ==
{{reflist}}
{{stub}}
[[si:පොල්]]
[[simple:Coconut palm]]
[[sk:Kokosová palmaKokosovník]]
[[sl:Kokosova palma]]
[[sr:Кокосова палма]]
10,505 mga pagliwat