Pagkalaen sa tahaw nin mga pagbabago kan "Astronomiya"

2 na mga bayta pinagdugang ,  5 months ago
s
Mayong sumaryo nin pagliwat
s
s
 
An '''astronomiya''' ([[Ingles]]: ''astronomy'', gikan sa Griego: ἀστρονομία, na literal na nangangahulogan na siyensang nag-aadal sa mga ley kan mga bitoon) iyo an natural na [[siyensya]] na minaadal sa mga selestyal na bagay asin pangyayari. Ginagamit kaini an [[matematika]], [[pisika]], asin [[kimika]] tanganing ipaliwanag an ginikanan asin ebolusyon ninda. Kaiba sa mga bagay na pinagkakainteresan an mga [[planeta]], [[Bulan (astronomiya)|bulan]], [[bitoon]], nebulae, [[galaksiya]], asin [[kometa]]. Kabale sa mahalagang mga pangyayari an supernova radisyon, gamma ray burst, quasar, blazar, pulsar, asin cosmic microwave background radiation. Sa pankagabsan, pinag-aadalan kan astronomiya an gabos na hale sa luwas kan atmospera kan [[Kinaban]]. An [[kosmolohiya]] iyo sarong sanga kan astronomiya na minaadal kan [[uniberso]] sa kabilogan.<ref>Unsöld, Albrecht; Baschek, Bodo (2001). ''Classical Astronomy and the Solar System – Introduction''. p. 1.</ref>
 
An astronomiya iyo saro sa pinakagurang na natural na siyensya. An suanoy na mga sibilisasyon nasana nakasurat sa [[uusipon]] iyo naggibo nin metodong mga komento sa langit kun banggi. Kaiba digdi an mga Babilonyo, Griyego, Indyano, Ehipto, Tsino, Maya, asin nagkapirang mga katutubong Amerikano. Kan nakaagi, kaiba sa astronomiya an mga disiplina na arog kan astrometriya, pagbiyaheng selestyal, naoobserbahang astronomiya, asin paggibo nin mga kalendaryo. Sa ngunyan, an propesyonal na astronomiya harus sinasabi na kaparehas kan astropisika.<ref>Unsöld, Albrecht; Baschek, Bodo (2001). ''Classical Astronomy and the Solar System''. pp. 6–9.</ref>
 
An propesyonal na astronomiya nababanga sa obserbasyonal asin teoretikong mga sanga. An astronomiya kan obserbasyon nakasentro sa pagkaigwa nin impormasyon hale sa mga komento nin astronomikong mga bagay. Dangan inaanalisar an impormasyon na ini na ginagamit an pundamental na mga prinsipyo nin pisika. An astronomiya sa teoretikong mga bagay nakadirekta sa pag-uswag nin kompyuter o analitikal na mga modelo tanganing iladawan an astronomikong mga bagay asin pangyayari. An duwang lantad na ini minakomplemento sa kada saro. An teoretikong astronomiya naghihingoang ipaliwanag an obserbasyonal na mga resulta, sagkod an mga komentong ini iyo ginagamit tanganing patunayan an teoretikong mga resulta.
6,353 mga pagliwat