Pagkalaen sa tahaw nin mga pagbabago kan "Astronomiya"

37 na mga bayta pinagdugang ,  5 months ago
s
Mayong sumaryo nin pagliwat
s
s
[[Ladawan:Crab_Nebula.jpg|thumb|Higanteng mosaiko kan Hubble sa Crab Nebula, na iyo sarong tada na supernova]]
[[Ladawan:The_Galactic_Centre_and_Bulge_above_the_ESO_3.6-metre_telescope.jpg|thumb|Histura kan Milky Way hale sa La Silla Observatory]]
An '''astronomiya''' ([[Ingles]]: ''astronomy'', gikan sa Griego: ἀστρονομία, na literal na nangangahulogan na siyensang nag-aadal sa mga ley kan mga bitoon) iyo an natural na siyensya na minaadal sa mga selestyal na bagay asin pangyayari. Ginagamit kaini an [[matematika]], [[pisika]], asin [[kimika]] tanganing ipaliwanag an ginikanan asin ebolusyon ninda. Kaiba sa mga bagay na pinagkakainteresan an mga [[planeta]], [[Bulan (astronomiya)|bulan]], [[bitoon]], nebulae, [[galaksiya]], asin [[kometa]]. Kabale sa mahalagang mga pangyayari an supernova radisyon, gamma ray burst, quasars, blazars, pulsars, asin cosmic microwave background radiation. Sa pankagabsan, pinag-aadalan kan astronomiya an gabos na hale sa luwas kan atmospera kan [[Kinaban]]. An [[kosmolohiya]] iyo sarong sanga kan astronomiya na minaadal kan [[uniberso]] sa kabilogan.
 
An astronomoastronomiya iyo saro sa pinakadaanpinakagurang na natural na siensiasiyensya. An enotsuanoy na mga sibilisasyon nasa nakasurat sa nakarekorduusipin na kasaysayaniyo naggibo nin metodong mga komento sa langit kun banggi. Kaiba digdi an mga Babilonyo, GriegoGriyego, IndianIndyano, EhipsiyoEhipto, IntsikTsino, Maya, asin dakolnagkapirang namga suanoy na tubong tawo sakatutubong AmerikaAmerikano. Kan nakaagi, kaiba sa astronomiya an mga disiplina na arog kan astrometryastrometriya, pagpalayaspagbiyaheng sa langitselestyal, astronomiya sanaoobserbahang astronomiya, asin paggibo nin mga kalendaryo. Ngonyan na mgaSa aldawngunya, an propesyonal na astronomiya paratengharus sinasabi na kaparehokaparehas kan astrophysicsastropisika.
 
An propesyonal na astronomiya nababanga sa obserbasyonal asin teoretikong mga sanga. An astronomiya kan obserbasyon nakasentro sa pagkaigwa nin impormasyon hale sa mga komento nin astronomikong mga bagay. Dangan inaanalisar an impormasyon na ini na ginagamit an pundamental na mga prinsipyo nin pisika. An astronomiya sa teoretikong mga bagay iinoopresirnakadirekta sa pag - oswaguswag nin komputerkompyuter o analtikalanalitikal na mga modelo tanganing iladawan an astronomikong mga bagay asin pangyayari. An duwang langtadlantad na ini magkakomplementominakomplemento sa kada saro. An teoretikong astronomiya naghihingoang ipaliwanag an obserbasyonal na mga resulta, asinsagkod an mga komentong ini komentoiyo ginagamit tanganing patunayan an teoretikong mga resulta.
 
An astronomoastronomiya iyo saro sa pirapipira sanang siensiamga siyensya na dian aktibo anpara sa mga amor propiobaguhan. Ini nangorognangurog na totoo para sa pagkadiskobre asin pag - obserbar sa temporaryong mga pangyayari. NagtabangNakatabang an mga baguhang astronomo sa dakol na mahalagang diskobremientopagkadiskobre, arog baga kan paghanap nin bagong mga kometa.
6,353 mga pagliwat